Grote variatie tussen pathologielaboratoria bij bepalen gradering borstkanker

2020-09-24T09:48:54+00:0028 sep 2020|

Er bestaan grote verschillen binnen en tussen pathologielaboratoria wat betreft het bepalen van de gradering bij borstkanker. Dit is een van de belangrijke bevindingen van het onderzoek naar kwaliteitsverbetering van de beoordeling van biomarkers in borstkanker van Carmen van Dooijeweert. Op 29 september 2020 promoveert zij op dit onderwerp bij de Universiteit Utrecht.

Belang van biomarkers voor de behandeling

De behandeling van borstkanker wordt in belangrijke mate geleid door resultaten van het weefselonderzoek van de tumor door de patholoog. Daarbij gevonden zgn. ‘ biomarkers’  bepalen bijvoorbeeld of de tumor gevoelig is voor behandeling met hormoontherapie of voor een behandeling gericht tegen het Her2-eiwit. De graad van een tumor zegt iets over de mate van agressiviteit en bepaalt mede of er een noodzaak is tot behandeling met o.a. aanvullende chemotherapie.

“De gradering van het ductaal carcinoom in situ en het invasief mammacarcinoom kan en moet uniformer, maar zal nooit zwart-wit worden, en wellicht moeten de klinische consequenties dat ook niet zijn.”
– Drs. Carmen van Dooijeweert

Onderzoek naar de variatie in de uitslagen van de biomarkerbepalingen

Gezien het belang van deze biomarkers voor de behandeling hebben wij onderzocht of er verschillen zijn in de uitslagen van de biomarker-bepaling tussen pathologie laboratoria en tussen pathologen binnen eenzelfde laboratorium. Van ruim 33.000 patiënten, behandeld voor borstkanker tussen 2013 en 2016 in Nederland werden de gegevens in kaart gebracht. De variatie in uitslagen van biomarkers was beperkt, met uitzondering van de variatie in gradering. Die was substantieel, zowel tussen laboratoria als tussen pathologen binnen hetzelfde laboratorium. Realiserend dat graad doorslaggevend is voor de indicaties voor aanvullende chemo- en hormoontherapie in respectievelijk 35% en 30% van de borstkankerpatiënten lijkt het waarschijnlijk dat variatie in gradering leidt tot variatie in behandeling. Dit kan mogelijk de overleving van borstkankerpatiënten beïnvloeden; dat wordt nog onderzocht.

Verminderen van de variatie

Om uniforme gradering te bevorderen, werden de data teruggekoppeld aan de laboratoria middels spiegelrapporten. Ook werd een e-module ontwikkeld, waarin pathologen werden getraind in graderen. Beiden lieten bemoedigende resultaten zien. Aanvullende initiatieven, zoals bijvoorbeeld artificial intelligence, moeten met voorrang worden ontwikkeld om de variatie in gradering tot het uiterste te beperken.

Informatie
Titel Quality improvement of biomarker assessment in breast cancer
(kwaliteitsverbetering van de beoordeling van biomarkers in borstkanker)
Promovendus Carmen van Dooijeweert
Promotoren prof. dr. Paul. J. van Diest (UMCU), prof. dr. Elsken van der Wall (UMCU)
Datum 29 september 2020, Universiteit Utrecht, Senaatsgebouw, 16.15 uur
Link Proefschrift
Go to Top